در دهه اخیر، ازبکستان با اتخاذ سیاستهای اصلاحی گسترده در بخش کشاورزی، تحول چشمگیری را در تولید محصولات استراتژیک از جمله لوبیا چیتی تجربه کرده است. این سیاستها که در چارچوب برنامههای کلان توسعه اقتصادی کشور تدوین شدهاند، تأثیر مستقیمی بر افزایش تولید، بهبود کیفیت و توسعه صادرات این محصول داشتهاند. این مقاله به بررسی دقیق تأثیر سیاستهای دولت ازبکستان بر توسعه کشت لوبیا چیتی میپردازد.
سیاستهای کلان تأثیرگذار
۱. برنامه اصلاحات زراعی
دولت ازبکستان با اجرای برنامه اصلاحات زراعی، زمینههای لازم برای توسعه کشت لوبیا چیتی را فراهم کرده است. این برنامه شامل:
- خصوصیسازی زمینهای زراعی
- اعطای مجوز بهرهبرداری بلندمدت به کشاورزان
- ایجاد تشکلهای تعاونی تخصصی
میباشد. این اصلاحات به کشاورزان انگیزه لازم برای سرمایهگذاری در کشت محصولات باارزش مانند لوبیا چیتی را داده است.
۲. سیاست "هر منطقه - یک محصول"
این سیاست که در سال ۲۰۱۹ به اجرا درآمد، بر اساس مزیتهای نسبی هر منطقه طراحی شده است. بر این اساس:
- مناطق فرغانه و سمرقند به عنوان قطبهای اصلی تولید لوبیا چیتی تعیین شدند
- تمرکز بر کشت انبوه و تخصصی این محصول
- ایجاد زنجیره ارزش یکپارچه در هر منطقه
این سیاست منجر به افزایش ۴۰ درصدی سطح زیر کشت لوبیا چیتی در این مناطق شده است.
سیاستهای حمایتی مستقیم
۱. تضمین خرید محصول
دولت ازبکستان با اجرای سیاست تضمین خرید:
- قیمت تضمینی برای لوبیا چیتی تعیین کرده است
- خرید کلیه محصولات قابل عرضه را تضمین میکند
- زمینههای لازم برای صادرات مازاد مصرف داخلی را فراهم میکند
این سیاست امنیت اقتصادی لازم را برای کشاورزان ایجاد کرده است.
۲. اعطای تسهیلات مالی
- اعطای وامهای کمبهره با دوره تنفس
- پرداخت یارانه نهادههای کشاورزی
- حمایت از بیمه محصولات
این تسهیلات مالی بار اقتصادی کشت لوبیا چیتی را برای کشاورزان کاهش داده است.
سیاستهای توسعه زیرساخت
۱. توسعه سیستمهای آبیاری
با توجه به اهمیت آب در کشت لوبیا چیتی، دولت:
- سیستمهای آبیاری قطرهای را گسترش داده است
- بهینهسازی مصرف آب در مزارع را در دستور کار قرار داده است
- پروژههای مدرنیزاسیون کانالهای آبیاری را اجرا کرده است
این اقدامات باعث افزایش راندمان آبیاری تا ۶۰ درصد شده است.
۲. توسعه مراکز تحقیقاتی
- تأسیس مرکز تحقیقات لوبیا چیتی در تاشکند
- همکاری با مؤسسات بینالمللی
- توسعه آزمایشگاههای کنترل کیفیت
این مراکز در توسعه ارقام پربازده و مقاوم نقش کلیدی داشتهاند.
سیاستهای بازرگانی و صادراتی
۱. توسعه روابط تجاری
دولت ازبکستان با:
- انعقاد قراردادهای تجاری با کشورهای همسایه
- شرکت در نمایشگاههای بینالمللی
- ایجاد نمایندگیهای تجاری در کشورهای هدف
زمینههای لازم برای توسعه صادرات لوبیا چیتی را فراهم کرده است.
۲. تسهیل مقررات صادراتی
- کاهش تشریفات اداری
- حذف عوارض صادراتی برای برخی محصولات
- ایجاد سیستم گمرکی الکترونیک
این اقدامات زمان انجام مراحل صادرات را به نصف کاهش داده است.
تأثیر سیاستها بر شاخصهای کلان
۱. افزایش تولید
در نتیجه این سیاستها:
- تولید لوبیا چیتی از ۳۰ هزار تن در سال ۲۰۱۷ به ۷۰ هزار تن در سال ۲۰۲۳ رسیده است
- عملکرد در هکتار ۳۵ درصد افزایش یافته است
- سهم ازبکستان در بازار جهانی این محصول به ۱۵ درصد رسیده است
۲. بهبود کیفیت
- استانداردهای کیفیت مطابق با معیارهای بینالمللی
- دریافت گواهیهای بینالمللی کیفیت
- افزایش رضایت مشتریان در بازارهای صادراتی
چالشهای پیش رو
۱. تغییرات آبوهوایی
- افزایش دما و کاهش بارندگی
- نیاز به توسعه ارقام مقاوم به خشکی
- ضرورت توسعه سیستمهای آبیاری پیشرفته
۲. رقابت در بازارهای جهانی
- افزایش رقابت با تولیدکنندگان عمده
- نیاز به بهبود مستمر کیفیت
- ضرورت کاهش هزینههای تولید
راهکارهای آینده
۱. توسعه کشاورزی قراردادی
- انعقاد قراردادهای بلندمدت با کشاورزان
- تضمین خرید محصول با قیمت مناسب
- تأمین نهادههای با کیفیت
۲. توسعه صنایع تبدیلی
- ایجاد واحدهای فرآوری در مناطق تولید
- توسعه بستهبندی مطابق با استانداردهای جهانی
- تولید محصولات با ارزش افزوده بالا
نتیجهگیری
سیاستهای دولت ازبکستان در زمینه توسعه کشت لوبیا چیتی نمونه موفقیتی از برنامهریزی جامع و هدفمند در بخش کشاورزی است. این سیاستها با ایجاد بسترهای نهادی، مالی و فنی لازم، زمینههای توسعه پایدار این محصول را فراهم کردهاند. تداوم این سیاستها همراه با به روزرسانی و تطابق با شرایط متغیر جهانی، میتواند ازبکستان را به یکی از بازیگران اصلی بازار جهانی لوبیا چیتی تبدیل کند. موفقیت این تجربه میتواند الگویی برای دیگر کشورهای منطقه در توسعه محصولات استراتژیک کشاورزی باشد.
منبع وبسایت وزارت کشاورزی ازبکستان (۲۰۲۳).
احمد توکلی
1404/10/01 13:30:00واقعا دولت ازبکستان نمونه یک الگوی موفق در سیاست گذاری هست. باید ازش یاد بگیریم.
پارسا رحمانی
1404/10/01 12:00:01واقعاً سیاست "هر منطقه - یک محصول" عالیه! باعث میشه هر شهر توی یه چیزی متخصص بشه و راندمان بره بالا.
سوگند کریمی
1404/10/01 12:19:22اینکه دولت قیمت تضمینی تعیین میکنه خیال کشاورز رو راحت میکنه. حداقل میدونه محصولش خاکستر نمیشه.
فریدون نوری
1404/10/01 12:37:45آبیاری قطرهای واقعاً بازی رو عوض کرده. لوبیا آب زیاد میخواد، با این سیستم هم آب ذخیره میشه هم محصول بیشتر.
گیسو مرادی
1404/10/01 12:55:10از ۳۰ هزار تن به ۷۰ هزار تن در شش سال؟ این رشد خیرهکنندهست! نشون میده سیاستها درست بوده.
امیر سیفی
1404/10/01 13:14:33چالش تغییرات آب و هوایی رو خیلی جدی گرفتن. باید ارقام جدید مقاوم به خشکی رو سریعتر توسعه بدن.
یلدا مختاری
1404/10/01 13:32:51مرکز تحقیقات تخصصی لوبیا چیتی در تاشکند چیز خوبیه. تحقیق و توسعه موتور محرکه پیشرفتست.
بهمن اسدی
1404/10/01 13:50:18گمرک الکترونیک و کاهش بروکراسی برای صادرات عالیه. وقت تلف کردن پشت در ادارهها واقعاً اعصاب خردکنه!
روناک جاوید
1404/10/01 14:08:42رقابت در بازار جهانی سخته، مخصوصاً با برزیل و هند. ولی با کیفیت بالا و هزینه منطقی میشه توی بازار موند.
سپهر مقدس
1404/10/01 14:27:05کشاورزی قراردادی آیندهداره. کشاورز بدونه برای چه کسی و با چه قیمتی میکاره، سرمایهگذار هم مواد اولیهاش تضمین میشه.
آوا شریفی
1404/10/01 14:45:29توسعه صنایع تبدیلی مرحله بعدیه. نباید فقط خامفروشی کرد. کنسرو، آرد، پروتئین گیاهی... ارزش افزوده سرسامآوره!
کاوه میرزایی
1404/10/01 15:03:52وام کم بهره با دوره تنفس واقعاً کمکحاله. کشاورز میتونه سرمایه لازم برای بذر و کود خوب رو فراهم کنه.
نیکی طاهری
1404/10/01 15:22:14نقش تشکلهای تعاونی رو دست کم نگیریم. وقتی کشاورزا دور هم جمع میشن هم قدرت چانهزنیشون بیشتر میشه هم دانش.
یاشار کاویانی
1404/10/01 15:40:37اینکه سهمشون توی بازار جهانی رسیده ۱۵٪ عدد کمی نیست. باید همین روند رو حفظ کنن و افزایش بدن.
دلارام رسولی
1404/10/01 15:58:59خصوصیسازی زمینهای زراعی انگیزه میاره. کشاورز میدونه داره برای خودش کار میکنه، نه برای یک نهاد دولتی.
آرمان صالحی
1404/10/01 16:17:21نمایشگاههای بینالمللی بهترین جا برای دیده شدن. باید بیشتر برن و محصول با کیفیتشون رو به همه نشون بدن.
ملیسا امینی
1404/10/01 16:35:44تضمین خرید همه محصول قابل عرضه خیال کشاورز رو از بابت فروش راحت میکنه. ریسک کار کم میشه.
پوریا بهرامی
1404/10/01 16:54:07افزایش ۳۵ درصدی عملکرد در هکتار نشوندهنده استفاده از تکنولوژی و روشهای علمیست. کارشون درسته.
شاینا محققی
1404/10/01 17:12:30تغییر اقلیم خطر بزرگیه. توسعه ارقام مقاوم و سیستمهای آبیاری هوشمند نباید تعطیل بشه.
رهام نوروزی
1404/10/01 17:30:52حذف عوارض صادراتی برای برخی محصولات حرکت هوشمندانهایه. باید صادرات رو تشویق کنن.
آیلار حیدری
1404/10/01 17:49:15آزمایشگاه کنترل کیفیت لازمه. مشتری خارجی فقط حرف نمیخوره، گواهی و استاندارد میخواد.
ترانه سادات
1404/10/01 18:07:38الگوی خوبی برای کشورهای منطقهست. میتونن با الگوگیری از ازبکستان، کشاورزیشون رو متحول کنن.
سامان جهانی
1404/10/01 18:26:00بیمه محصولات کشاورزی خیال کشاورز رو از بابت بلایای طبیعی راحت میکنه. باید گستردهتر بشه.
لادن کاظمی
1404/10/01 18:44:23زنجیره ارزش یکپارچه توی هر منطقه یعنی از مزرعه تا بازار همه چیز مرتبطه. اینطوری هدررفت کم میشه.
نیما صفری
1404/10/01 19:02:46انعقاد قرارداد با موسسات بینالمللی برای تحقیقات خیلی خوبه. نباید خودمون رو محدود به دانش داخلی کنیم.
آتنا فرشاد
1404/10/01 19:21:08کاهش زمان مراحل صادرات به نصف؟ این یعنی سرعت عمل. توی بازار جهانی سرعت حرف اول رو میزنه.
مهران شهیدی
1404/10/01 19:39:31تمرکز بر کشت انبوه و تخصصی باعث میشه هزینههای تولید پایین بیاد و کیفیت یکدست بشه.
هستی محمدپور
1404/10/01 19:57:54گسترش سیستم آبیاری و بهینهسازی مصرف آب برای کشوری مثل ازبکستان که کمآبه، حیاتیه.
سینا رضوی
1404/10/01 20:16:17نقش وزارت کشاورزی رو نمیشه نادیده گرفت. وقتی نهاد متولی برنامهریزی درستی داشته باشه، نتیجه میده.
پرنیان غفاری
1404/10/01 20:34:40اینکه تولید رو دو برابر کردن ولی کیفیت رو هم بالا بردن کار سختیه. تعادل بین کمیت و کیفیت رو خوب حفظ کردن.
ایلیا مجیدی
1404/10/01 20:53:02تشکیل نمایندگی تجاری در کشورهای هدف خیلی به فروش کمک میکنه. مشتری یه نقطه تماس ثابت داره.
ساناز درگاهی
1404/10/01 21:11:25سیاستها جامع و به هم پیوسته به نظر میرسه. از تولید تا صادرات همه مراحل در نظر گرفته شده.
مانی طباطبایی
1404/10/01 21:29:48مقاله خوب و آموزندهای بود. موفقیت ازبکستان میتونه درسهای خوبی برای همه داشته باشه.